Literatür.

Bu sitede geçen her bilimsel bilgi aşağıdaki yayınlardan geliyor. Her birinin yanında çalışmanın kendi bulgusunu ve bunun evdeki karşılığını yazdık.

yayın
25yayın
konu
4konu
yayın yılları
1989–2025yayın yılları
DOI ile erişilebilir
20DOI ile erişilebilir

Alerjen, nefes ve uyku

Ev tozu akarı, kedi alerjeni ve mikrop çeşitliliği üzerine çalışmalar; alerjinin uykuya etkisi.

  1. 012016Saha çalışması

    Cat (Fel d 1) and dog (Can f 1) allergen levels in cars, dwellings and schools

    Niesler A, Ścigała G, Łudzeń-Izbińska B. Aerobiologia 32(3): 571-580

    doi:10.1007/s10453-016-9433-7

    BulguPolonya'da 17 araba, 14 sınıf ve 19 evden toz örneği alındı. Arabaların %23,5'inde kedi alerjeni Fel d 1 8 µg/g'ın, %17,6'sında köpek alerjeni Can f 1 10 µg/g'ın üstündeydi. Alerjen, evcil hayvan beslemeyen sürücülerin arabalarında da bulundu.

    Ne anlama geliyorAraba alerjen için ikinci bir ev. Alerjen kıyafetle ve eşyayla evden arabaya taşınıyor; hayvan hiç binmese de koltukta birikiyor.

    Geçtiği rehber: Kreşte, ofiste, arabada ve toplu taşımada probiyotik temizlik ne sağlar?

  2. 022004Tez

    Ocorrência de ácaros e alérgenos em veículos de transporte público (Toplu taşıma araçlarında akar ve alerjenler)

    Pereira FL (danışman Taketomi EA). Yüksek lisans tezi, Universidade Federal de Uberlândia

    doi:10.14393/ufu.di.2004.84

    BulguBrezilya'da 60 doğal havalandırmalı otobüs, 60 klimalı otobüs ve 60 taksinin kumaş koltuklarından toz toplandı. Klimalı otobüslerde akar alerjeni daha yüksekti; bu otobüslerin örneklerinin %82'sinde Der p 1 duyarlılaştırıcı düzeydeydi. Bütün araçlarda örneklerin %60'ından fazlasında kedi alerjeni duyarlılaştırıcı düzeydeydi.

    Ne anlama geliyorToplu taşıma koltukları sürekli dolup boşalan bir alerjen deposu. Kapalı devre klima akar alerjenini artırabiliyor.

    Geçtiği rehber: Kreşte, ofiste, arabada ve toplu taşımada probiyotik temizlik ne sağlar?

  3. 032017Klinik çalışma

    Probiotics-impregnated bedding covers for house dust mite allergic rhinitis: a pilot randomized clinical trial

    Berings M, Jult F, Vermeulen H ve ark.. Clinical & Experimental Allergy

    doi:10.1111/cea.12937

    BulguBacillus probiyotikleri emdirilmiş yatak kılıfı laboratuvarda kumaştaki akar alerjeni Der p 1'i %89 azalttı. Akar alerjisi olan 20 hastayla yapılan 8 haftalık denemede yatak ve yastık tozundaki Der p 1 hem probiyotik hem plasebo kılıfta benzer düştü; probiyotik kılıf kullananlarda rinit belirtileri ve yaşam kalitesi belirgin biçimde düzeldi.

    Ne anlama geliyorYatağa yerleşen probiyotik katman akar alerjisinde umut verici, ama tek başına mucize değil. Bu yüzden sitede 'azaltmaya yardımcı olur' diyoruz.

    Geçtiği rehber: Ev tozu akarı alerjisi: yatakta ne oluyor?

  4. 042015Patent

    Compositions and methods for reducing cat allergens in the environment (US20150175940A1)

    ABD patent başvurusu. ABD Patent Ofisi

    patents.google.com/patent/US20150175940A1/en

    BulguBacillus türlerinden elde edilen subtilisin adlı proteaz enziminin kedi alerjeni Fel d 1'i parçaladığı laboratuvarda gösterildi ve ortamdaki kedi alerjenini azaltmak için patentlendi.

    Ne anlama geliyorKedi alerjeni bir proteindir; Bacillus'un ürettiği enzimler proteinleri parçalar. Laboratuvar bulgusudur, ev ortamında ölçülmüş bir sonuç değildir.

    Geçtiği rehber: Kedi alerjisi tüyden mi gelir?

  5. 052011Kohort

    Exposure to environmental microorganisms and childhood asthma

    Ege MJ, Mayer M, Normand AC ve ark.. New England Journal of Medicine 364: 701-709

    doi:10.1056/NEJMoa1007302

    BulguAlmanya'da iki büyük çalışmada çiftlikte büyüyen çocukların evlerindeki toz incelendi. Evdeki mikrop çeşitliliği arttıkça çocuklarda astım riski azaldı.

    Ne anlama geliyorMikropsuz bir ev hedef değil. Çocuğun etrafındaki mikrop topluluğunun çeşitliliği, bağışıklığın alerjene verdiği tepkiyle ilişkili.

    Geçtiği rehber: Ev tozu akarı alerjisi: yatakta ne oluyor? · Kedi alerjisi tüyden mi gelir?

  6. 062006Kesitsel çalışma

    Allergic rhinitis and its consequences on quality of sleep: an unexplored area

    Léger D, Annesi-Maesano I, Carat F ve ark.. Archives of Internal Medicine 166(16): 1744-1748

    doi:10.1001/archinte.166.16.1744

    BulguFransa'da 591 alerjik rinit hastasında uyku geçerli ölçeklerle değerlendirildi. Alerjik rinit uykunun bütün boyutlarını bozuyordu; belirtiler ağırlaştıkça uyku kalitesi daha da düşüyordu.

    Ne anlama geliyorBurnu tıkanan, gece hapşıran kişi derin uyuyamaz. Yataktaki alerjen yükünü azaltmak uykuya da dokunur.

    Geçtiği rehber: Ev tozu akarı alerjisi: yatakta ne oluyor?

Probiyotik temizlik

Yüzeye ve havaya uygulanan probiyotiklerle yapılmış saha, klinik ve laboratuvar çalışmaları.

  1. 072023Saha çalışması

    Shaping the subway microbiome through probiotic-based sanitation during the COVID-19 emergency: a pre–post case–control study

    D'Accolti M, Soffritti I, Bini F ve ark.. Microbiome 11: 64

    doi:10.1186/s40168-023-01512-2

    BulguMilano metrosunda iki özdeş tren 12 hafta karşılaştırıldı. Birinde klorlu dezenfeksiyon yerine Bacillus sporlu probiyotik sanitasyon uygulandı: yüzeylere bezle, havaya nebülizasyonla. Hava filtrelerindeki patojen yükü 4. ölçümde kontrol trende 292.632, probiyotik trende 74.526 CFU/m² (−%75). Yüzeyde 12. haftada 2.526'ya karşı 0 CFU/m². SARS-CoV-2 pozitif örnek oranı %9,6'ya karşı %3,7. Trenin genel bakteri topluluğu anlamlı biçimde değişmedi.

    Ne anlama geliyorProbiyotiğin havaya uygulandığı ilk kontrollü saha çalışmalarından biri. Air Biotics ile yapılmadı; yöntemin kendisini gösteriyor.

    Geçtiği rehber: Kreşte, ofiste, arabada ve toplu taşımada probiyotik temizlik ne sağlar?

  2. 082025Derleme

    Probiotic-based approaches for sustainable control of infectious risk in mass transport: Current data and future perspectives

    Soffritti I, D'Accolti M, Bini F ve ark.. Microbial Biotechnology 18(6): e70177

    doi:10.1111/1751-7915.70177

    BulguToplu taşımada probiyotik sanitasyonu inceleyen derleme. Bu alanda yerinde yapılmış tek çalışmanın Milano metrosu çalışması olduğunu ve daha fazla araştırma gerektiğini belirtiyor.

    Ne anlama geliyorHavaya uygulanan probiyotik yeni bir alan. Bulgular umut verici, kanıt henüz sınırlı.

    Geçtiği rehber: Kreşte, ofiste, arabada ve toplu taşımada probiyotik temizlik ne sağlar?

  3. 092025Derleme

    Probiotic-Based Cleaning Solutions: From Research Hypothesis to Infection Control Applications

    Falagas ME, Kontogiannis DS, Sargianou M ve ark.. Biology 14(8): 1043

    doi:10.3390/biology14081043

    BulguProbiyotik temizleyicilerin üç etki yolunu özetler: besin ve yüzey için rekabet (rekabetçi dışlama), bakteriyosin, biyosürfaktan ve organik asit gibi metabolitler, biyofilm oluşumunun engellenmesi. Çalışmalarda kullanılan Bacillus suşlarında virülans geni bulunmadığını not eder.

    Ne anlama geliyorMekanizma tek bir şey değil: probiyotik hem ortamı paylaşır hem de koku yapanların tutunmasını zorlaştırır.

  4. 102023Laboratuvar

    Bacillus-based probiotic cleansers reduce the formation of dry biofilms on common hospital surfaces

    Wormald R, Humphreys PN, Charles CJ, Rout SP. MicrobiologyOpen 12(6): e1391

    doi:10.1002/mbo3.1391

    BulguBacillus sporlu temizleyici; çelik, seramik ve melamin yüzeylerde S. aureus ve E. coli kuru biyofilm oluşumunu %97,7'nin üzerinde engelledi.

    Ne anlama geliyorYüzeyde kalan probiyotik, koku ve kir tutan biyofilmin kurulmasını zorlaştırıyor.

  5. 112014Saha çalışması

    Hard Surface Biocontrol in Hospitals Using Microbial-Based Cleaning Products

    Vandini A, Temmerman R, Frabetti A, Caselli E ve ark.. PLoS ONE 9(9): e108598

    doi:10.1371/journal.pone.0108598

    BulguBacillus subtilis, B. pumilus ve B. megaterium sporları içeren temizleyici, hastane yüzeylerinde 24 hafta boyunca klasik temizlikle karşılaştırıldı. Sporlu temizleyicinin kullanıldığı yüzeylerde hastane enfeksiyonuyla ilişkili mikroorganizmalar daha düşük düzeyde kaldı.

    Ne anlama geliyorYüzeye zararsız bir topluluk yerleştirmek de bir temizlik yöntemi. Fikrin kendisi hastanede test edildi.

  6. 122016Saha çalışması

    Impact of a Probiotic-Based Cleaning Intervention on the Microbiota Ecosystem of the Hospital Surfaces: Focus on the Resistome Remodulation

    Caselli E, D'Accolti M, Vandini A ve ark.. PLoS ONE 11(2): e0148857

    doi:10.1371/journal.pone.0148857

    BulguBacillus sporlu temizlikte sporlar yüzeyde çimlenip patojenlerin yerini aldı; bir ay sonunda Bacillus yüzey mikrobiyotasının yaklaşık %70'ine ulaştı ve patojenler klasik temizliğe göre yaklaşık %90 daha az bulundu. Probiyotik temizlik ilaca dirençli suş seçmedi, direnç genlerinde genel bir azalma görüldü.

    Ne anlama geliyorProbiyotiğin etkisi düzenli kullanımla birikir: yüzeye yerleşmesi haftalar sürer. Sert dezenfektanların aksine dayanıklı türlere alan açmadı.

  7. 132018Klinik çalışma

    Reducing healthcare-associated infections incidence by a probiotic-based sanitation system: A multicentre, prospective, intervention study

    Caselli E, Brusaferro S, Coccagna M ve ark.. PLoS ONE 13(7): e0199616

    doi:10.1371/journal.pone.0199616

    Bulguİtalya'da 6 hastanede, 18 ay, 11.842 hasta ve 24.875 yüzey örneği. Bacillus sporlu temizlik sistemine geçildikten sonra hastane enfeksiyonu görülme oranı %4,8'den %2,3'e indi.

    Ne anlama geliyorProbiyotik temizlik üzerine yapılmış en geniş çalışmalardan biri. Hastanede ölçüldü; ev ürünü için doğrudan bir iddia değil.

  8. 142024Derleme

    A critical assessment of microbial-based antimicrobial sanitizing of inanimate surfaces in healthcare settings

    Fijan S, Kürti P, Rozman U, Šostar Turk S. Frontiers in Microbiology 15

    doi:10.3389/fmicb.2024.1412269

    BulguMikrobiyal temizleyiciler üzerine 32 yayını (15'i hastane çalışması) inceleyen eleştirel derleme. Sonuçları umut verici bulur, yöntemlerin standartlaşması ve bağımsız çalışmalarla doğrulanması gerektiğini tartışır.

    Ne anlama geliyorKonu bitmiş değil, araştırma sürüyor. Bu sitede her iddiayı kaynağıyla vermemizin sebebi de bu.

Kokunun kaynağı

Evdeki kötü kokuların hangi moleküllerden oluştuğu ve bu molekülleri hangi mikroorganizmaların ürettiği.

  1. 152002Derleme

    Fish spoilage bacteria – problems and solutions

    Gram L, Dalgaard P. Current Opinion in Biotechnology 13(3): 262-266

    doi:10.1016/S0958-1669(02)00309-9

    BulguDeniz balığının etinde bulunan trimetilamin-N-oksit (TMAO), bozulma bakterileri tarafından trimetilamine (TMA) indirgenir. Bozulmuş balığın tipik kokusu büyük ölçüde TMA'dan gelir.

    Ne anlama geliyorBalık kokusu bir bakteri ürünü. Pişirme sırasında yağ buharıyla birlikte perdeye ve tezgaha taşınır, havalandırınca da hemen gitmez.

    Geçtiği rehber: Balık ve kızartma kokusu neden gitmez?

  2. 162011Derleme

    Thirdhand Tobacco Smoke: Emerging Evidence and Arguments for a Multidisciplinary Research Agenda

    Matt GE, Quintana PJE, Destaillats H ve ark.. Environmental Health Perspectives 119(9): 1218-1226

    doi:10.1289/ehp.1103500

    BulguSigara içildikten sonra dumandaki nikotin ve diğer bileşikler duvar, halı, döşeme ve toz gibi iç mekan yüzeylerine tutunur, zamanla yeniden havaya karışır. Bu kalıntı evlerde uzun süre kalabiliyor; araştırmacılar buna üçüncü el duman diyor.

    Ne anlama geliyorSinmiş sigara kokusu havada değil, kumaşın ve yüzeylerin içinde. Ortama parfüm sıkmak bu kalıntıya dokunmaz.

    Geçtiği rehber: Eve sinen sigara kokusu nasıl geçer?

  3. 172010Laboratuvar

    Formation of carcinogens indoors by surface-mediated reactions of nicotine with nitrous acid, leading to potential thirdhand smoke hazards

    Sleiman M, Gundel LA, Pankow JF, Jacob P, Singer BC, Destaillats H. PNAS 107(15): 6576-6581

    doi:10.1073/pnas.0912820107

    BulguYüzeylere tutunmuş nikotin, iç havada bulunan nitröz asitle tepkimeye girerek tütüne özgü nitrozaminler oluşturdu. Selüloz yüzeylerde 3 saatlik maruziyetten sonra bu bileşiklerin düzeyi 10 kat arttı.

    Ne anlama geliyorSigara kalıntısı yüzeyde durduğu yerde değişmeye devam ediyor. Kumaşları yıkamak ve yüzeyleri temizlemek bu yüzden önemli.

    Geçtiği rehber: Eve sinen sigara kokusu nasıl geçer?

  4. 181989Derleme

    Microbial ureases: significance, regulation, and molecular characterization

    Mobley HLT, Hausinger RP. Microbiological Reviews 53(1): 85-108

    pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC372718

    BulguBirçok bakteri türünün ürettiği üreaz enzimi, üreyi amonyak ve karbondioksite parçalar.

    Ne anlama geliyorKedi kumunun keskin kokusu, kumda bekleyen idrardaki ürenin bakterilerce amonyağa çevrilmesinden gelir.

    Geçtiği rehber: Kedi kumu neden amonyak kokar?

  5. 192006Laboratuvar

    Foot odor due to microbial metabolism and its control

    Ara K, Hama M, Akiba S ve ark.. Canadian Journal of Microbiology 52(4): 357-364

    doi:10.1139/w05-130

    BulguAyak kokusunun ana bileşeni izovalerik asit. Deride doğal olarak bulunan Staphylococcus epidermidis terdeki lösin amino asidini parçalayarak bu asidi üretiyor.

    Ne anlama geliyorTer kokusuzdur; kokuyu terle beslenen bakteriler üretir. Ayakkabı ve spor çantası bu yüzden kendi kendine kokmaya devam eder.

    Geçtiği rehber: Ayakkabı kokusu neden olur?

  6. 202009Derleme

    Microbial volatile organic compounds

    Korpi A, Järnberg J, Pasanen AL. Critical Reviews in Toxicology 39(2): 139-193

    doi:10.1080/10408440802291497

    BulguKüf ve bakteriler metabolizmaları sırasında uçucu organik bileşikler (MVOC) salar. Derleme 96 tipik MVOC'yi ve nem hasarlı binalarda en sık ölçülen 15'ini inceliyor; en belirgin etki göz ve üst solunum yolu tahrişi.

    Ne anlama geliyorRutubet kokusu, nemli yüzeyde üreyen mikroorganizmaların havaya verdiği bileşiklerden oluşur. Koku varsa üreyen bir şey de vardır.

    Geçtiği rehber: Klima neden kötü kokar? · Rutubet kokusu nereden gelir?

  7. 212002Saha çalışması

    Effect of air-conditioner on fungal contamination

    Hamada N, Fujita T. Atmospheric Environment 36(35): 5443-5448

    www.aspergillus.org.uk/article_database/effect-of-air-conditioner-on-fungal-contamination/

    BulguKlima filtrelerindeki küf yükü ortalama olarak halıdakinin yaklaşık 5 katı bulundu; Cladosporium ve Penicillium baskındı. Klima çalışırken odadaki havada küf sporu, klimasız odaların yaklaşık 2 katıydı ve en yüksek değer klima ilk açıldığında ölçüldü.

    Ne anlama geliyorKlimayı açınca gelen ekşi koku, iç ünitede yoğuşan suyla ıslak kalan filtreden gelir. Filtrenin temizlenmesi ve kuruması gerekir.

    Geçtiği rehber: Klima neden kötü kokar?

Oda kokuları ve iç hava

Kokulu ürünlerin havaya neler kattığı ve bunun insanlara etkisi.

  1. 222011Laboratuvar

    Fragranced consumer products: Chemicals emitted, ingredients unlisted

    Steinemann AC, MacGregor IC, Gordon SM ve ark.. Environmental Impact Assessment Review 31(3): 328-333

    doi:10.1016/j.eiar.2010.08.002

    BulguOda kokusu, temizlik ve çamaşır ürünlerinden oluşan 25 kokulu üründen 133 farklı uçucu organik bileşik yayıldığı ölçüldü; ürün başına ortalama 17. Bunların 24'ü ABD mevzuatında toksik ya da tehlikeli sınıfındaydı. 133 bileşikten yalnızca etanol bir etikette yazıyordu. 'Yeşil' etiketli ürünlerin salımı diğerlerinden belirgin biçimde farklı değildi.

    Ne anlama geliyorOda spreyinin kokusu tek bir madde değil, onlarca bileşikten oluşan bir karışım. Etikette çoğu zaman yalnızca 'parfüm' yazar.

    Geçtiği rehber: Oda spreyleri iç havaya ne ekler?

  2. 232016Anket

    Fragranced consumer products: exposures and effects from emissions

    Steinemann A. Air Quality, Atmosphere & Health 9(8): 861-866

    doi:10.1007/s11869-016-0442-z

    BulguABD'yi temsil eden 1.136 yetişkinle yapılan ankette katılımcıların %34,7'si kokulu ürünlere maruz kaldığında migren, solunum güçlüğü gibi sağlık sorunları yaşadığını bildirdi. %20,2'si oda kokusu sıkılmış bir işyerine girdiğinde mümkün olan en kısa sürede çıktığını söyledi.

    Ne anlama geliyorBirinin hoş bulduğu koku, aynı odadaki başka biri için baş ağrısı olabilir. Kokusuz bir ürün herkes için daha güvenli bir ortak nokta.

    Geçtiği rehber: Oda spreyleri iç havaya ne ekler?

  3. 242004Derleme

    Cleaning products and air fresheners: exposure to primary and secondary air pollutants

    Nazaroff WW, Weschler CJ. Atmospheric Environment 38(18): 2841-2865

    hero.epa.gov/hero/index.cfm/reference/details/reference_id/57058

    BulguTemizlik ürünleri ve oda kokularındaki terpenler, iç havadaki ozonla hızla tepkimeye girip formaldehit gibi ikincil kirleticiler oluşturabilir.

    Ne anlama geliyorYoğun parfüm havaya eklenen bir kimyasal yüktür ve havada da değişmeye devam eder. Kokuyu örtmek yerine kaynağını azaltmak gerekir.

    Geçtiği rehber: Oda spreyleri iç havaya ne ekler?

  4. 252007Kohort

    The use of household cleaning sprays and adult asthma: an international longitudinal study

    Zock JP, Plana E, Jarvis D ve ark.. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine 176(8)

    pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=Zock+2007+household+cleaning+sprays+adult+asthma

    Bulgu10 ülkede 3.500'den fazla yetişkin izlendi. Temizlik spreyini haftada en az 4 gün kullananlarda doktor tanılı astım riski 2,11 kat bulundu. Risk en çok cam, mobilya ve oda kokusu spreylerinde görüldü.

    Ne anlama geliyorSprey olarak kullanılan ürünlerde içerik daha da önemli, çünkü damlacıklar doğrudan solunur.

    Geçtiği rehber: Oda spreyleri iç havaya ne ekler?

Kaynakların her biri yayıncının, PubMed'in ya da resmî veri tabanının kaydıyla karşılaştırıldı. Çalışmaların sonuçları kendi koşullarında geçerlidir; Air Biotics ile ilgili söylediklerimiz ambalajında yazanlarla sınırlıdır. Air Biotics bir dezenfektan değildir, hastalık önleme ya da tedavi iddiası yoktur.